Mikwe: Het Rituele Bad

banner mikwe 1

 

Een Mikwe is een ritueel gewijd bad dat een belangrijke rol speelt in het Jodendom. Iedere behoorlijk georganiseerde Joodse gemeente bezit een dergelijk ritueel bad. Het is op een bepaalde wijze gebouwd, bezit bepaalde afmetingen en wordt op een bepaalde wijze gevuld en bediend. Het dient tot levensheiliging en spirituele reinheid.

Een Mikwe dient ten eerste voor het Joodse huwelijksleven. De vrouw dompelt zich, direct na de menstruatie, onder toezicht, onder in dit bad. Tevens dompelt een bruid zich onder in dit bad op de vooravond van haar huwelijk. Nieuw vaatwerk is pas dan te gebruiken wanneer het voordat het voor de eerste maal gebruikt wordt, is ondergedompeld in het Mikwe.

Joodse mannen en vrouwen gebruiken het bad wanneer zij in contact zijn geweest met de dood, bijvoorbeeld na het afleggen en wassen van een overledene, met bloed of voorwerpen die in religieus opzicht onrein zijn.

Niet iedere jood maakt gebruik van het Mikwe. Het is een zaak van het individu. Orthodoxe mannen en vrouwen zullen eerder gaan. Anderen zelden of nooit. 

Een proseliet (niet-jood die overgaat tot het jodendom) behoort voor de eigenlijke opneming plaats vindt, onder toezicht van drie getuigen, onder te gaan in het Mikwe. Anders is de opneming niet geldig. Vrome mannen dompelen zich vóór de intrede van het Joodse Nieuwjaar en vóór Grote Verzoendag onder in het Mikwe als symbool van innerlijke reiniging. In sommige Joodse kringen gaan mannen elke week in het Mikwe voordat de Sjabbat aanbreekt.


Bij het onderdompelen in het Mikwe van personen of van vaatwerk worden zegenspreuken uitgesproken die ontleend zijn aan de torá.


Bij de renovatiewerkzaamheden in de Minnebroederstraat te Zaltbommel in 1992, werden het 19e eeuwse Mikwe, het bijbehorende regenwaterreservoir en restanten van de vuurplaats teruggevonden, onderdeel van het synagogecomplex van de voormalige Joodse gemeente Zaltbommel.

Het gebouw naast het mikwe is de voormalige synagoge, ingewijd op 8 juli 1864. Bij de renovatie is getracht de contouren zoveel mogelijk te behouden. Deze zijn toen geconserveerd als herinnering aan de Joodse gemeenschap die gedurende een aantal eeuwen in Zaltbommel heeft gewoond.

In het Mikwe bevinden zich een aantal voorwerpen die herinneren aan deze tijd. Zoals een bankje dat afkomstig is uit deze synagoge, evenals het zijpaneel van de Bimá (de centrale verhoging waarop de lezing uit de Torá plaatsvindt) en de lantaarns van de vier hoeken van dit platform. In de vitrine liggen enkele gebedenboeken, afkomstig uit Zaltbommel, enkele gebruiksvoorwerpen uit de joodse traditie en voorwerpen die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog en de vervolging. Ook is er een gedenkplaat: In Memoriam, met de namen van alle in de Tweede Wereldoorlog omgekomen Joden uit de Bommelerwaard.

De Stichting Mikwe stelt zich ten doel om deze herinnering in stand te houden.

Het vroegere mikwe-gebouwtje is niet alleen een historisch monument. Het wil ook een duidelijke uitstraling zijn naar heden en toekomst in een wereld die nog steeds niet vrij is van racisme, discriminatie, vooroordelen, antisemitisme en vreemdelingenhaat. Met het oog hierop is de zichtbaarheid en toegankelijkheid van het Mikwe aangepast aan de eisen des tijds. Zo is er een tijdslijn aangebracht, waarop de geschiedenis van de Joden in de Bommelerwaard zichtbaar gemaakt is. Ook wordt er de film vertoond "Een Joodse erfenis in Zaltbommel”. Daarnaast is de tentoonstelling gericht op een stukje voorlichting en educatie voor jongeren. Kortom Het Mikwe is een klein museum dat aan de eisen van deze tijd voldoet


Share deze informatie op jouw tijdlijn: